Muốn qua sông phải lụy đò?

Thứ Hai, 26.03.2018, 15:10

Nếu doanh nghiệp có chi ra các khoản chi phí lót tay và quà tặng thì xác suất món vay được chấp nhận sẽ tăng khoảng từ 17,6 đến 24 điểm%.

Nguồn vốn đối với doanh nghiệp có thể coi là yếu tố giữ vai trò chủ chốt. Tuy nhiên, với đặc thù các doanh nghiệp ở nước ta hiện nay chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, thậm chí là siêu nhỏ, quy mô nguồn vốn cũng vô cùng hạn chế. Cùng với đó, khả năng tiếp cận các nguồn vốn khác (chủ yếu là ngân hàng) cũng gặp không ít khó khăn. Đây là một rào cản, thức thức lớn đối với doanh nghiệp của Việt Nam hiện nay.

Việc nguồn vốn hạn hẹp khiến cho các doanh nghiệp của ta khó mở rộng quy mô sản xuất cũng như phạm vi kinh doanh. Cùng với đó, do ít vốn nên kéo theo việc họ không có khả năng đầu tư dây chuyền, máy móc hiện đại vào sản xuất khiến cho năng xuất lao động không cao. Và như vậy, một hệ quả hiển nhiên là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thấp, dễ bị các yếu tố tiêu cực trên thị trường tác động làm suy yếu.

Tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển

Từ nhiều năm nay, việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp không ít khó khăn. Trong đó, một vấn đề khiến cộng đồng doanh nghiệp nói riêng và toàn thể xã hội nói chung cảm thấy bức xúc là việc phải chi tiền “lót tay” thì việc vay vốn mới được thuận lợi (điều này ta có thể thấy rõ qua kết quả nghiên cứu được Tiến sĩ Tô Trung Thành công bố tại Hội thảo về Kinh tế Việt Nam năm 2017 và Triển vọng năm 2018 diễn ra hôm 22/03) .

Cần phải “lót tay” thì mới có thể vay vốn thuận lợi

Việc phải chi tiền “lót tay” để được vay vốn trước hết là một “nghịch lý”. Ta phải thấy rằng người thiếu vốn, người gặp khó khăn thì mới phải đi vay tiền. Vậy nhưng vay chưa biết có được hay không đã phải mất cả một khoản tiền lớn để “lót tay” cho những người làm giấy tờ thì thật khó chấp nhận. Điều này chẳng khác gì việc “ăn xin” còn gặp phải “cướp”.

Thành thật mà nói, việc phải chi tiền “lót tay” mới được thuận lợi trong khi vay tiền của ngân hàng không phải là điều mới xảy ra. Nó tồn tại đã lâu và nhiều người đã “quen” với việc này, coi đây là một điều hiển nhiên. Vậy nhưng thời gian qua, chính việc phải “lót tay” đã tạo ra nhiều hệ lụy tiêu cực.

Nhận thức được việc thích “lót tay” của nhiều cán bộ ngân hàng nên không ít cá nhân, doanh nghiệp đã chọn thực hiện đúng phương châm “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn”. Họ mạnh tay chi tiền cho những người có trách nhiệm để việc vay vốn được làm nhanh chóng hơn, thậm chí là qua loa hơn so với yêu cầu. Bởi vậy, nợ xấu thời gian qua của các ngân hàng có những diễn biến hết sức phức tạp.

Mặt khác, việc các ngân hàng đòi “lót tay”, làm khó doanh nghiệp và những người muốn vay vốn cũng là một trong các nguyên nhân khiến cho thị trường “tín dụng đen” diễn ra và ngày càng mở rộng. Đây cũng là một điều dễ hiểu bởi khi cần vốn mà không vay được từ những nguồn chính thống (ngân hàng) thì người ta phải tìm đến những nơi khác có thể đáp ứng được nhu cầu của mình. Điều này trước tiên khiến cho người đi vay lâm vào cảnh nợ nần chồng chất, khó khăn nối tiếp khó khăn. Về phía xã hội, sự phức tạp của “tín dụng đen” cũng là một nguy cơ gây ra bất ổn. Đông thời, nó cũng là yếu tố kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế.

Giúp những người cần vốn có cơ hội tiếp cận vốn dễ dàng

Không chỉ các doanh nghiệp mà rất nhiều người dân cần có vốn để làm ăn, sản xuất. Vậy nhưng một điều nghịch lý đang xảy ra là người nghèo, các doanh nghiệp vừa và nhỏ – các đối tượng rất “khát vốn” – thì khó vay vốn (do không có gì thế chấp). Trong khi đó, những người đã giàu, đã có “của ăn của để” thì lại muốn vay bao nhiêu cũng được. Dù không nói ra nhưng ở đây đang tồn tại một sự phân biệt đối xử vô cùng lớn.

Vẫn biết hoạt động ngân hàng cũng là một hoạt động kinh doanh nhằm thu lại lợi nhuận. Tuy nhiên, rất mong các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ chú ý xây dựng các giải pháp cụ thể để hỗ trợ những người cần tiền có điều kiện vay vốn một cách thuận lợi nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế chung của đất nước.

Vấn đề trước tiên là chúng ta phải tiến hành loại bỏ ngay tình trạng vòi vĩnh, đòi “lót tay” mới được vay vốn của cán bộ ngân hàng. Đây không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức mà nó còn đi ngược lại quy định của pháp luật.

Nếu cứ vay vốn là phải chi tiền “lót tay” thì rất khó để có sự chính xác, khách quan trong hoạt động vay và cho vay. Đây vừa là nguy cơ khiến cho các khoản vay trở thành nợ xấu, vừa là rào cản ngăn cách nguồn vốn và những người có nhu cầu sử dụng vốn đến được với nhau, tác động xấu đến các chính sách phát triển chung của đất nước.